EXCEL:
VERİLERİ SIRALAMA
Excel’de hazırladığımız tablolar her zaman birkaç satır veya
sütundan oluşmayabilir. Çoğunlukla uzun
listeler içeren tablolar çalışma sayfamızı süsler. Herhangi bir bilgi aramak
istediğimizde ise bu tablo üzerinde bir aşağı bir yukarı giderek aramamızı
sürdürürüz. Bu genellikle sıkıcı bir durumdur. Hatta tablomuz içerisindeki
bilgileri büyükten küçüğe göre veya alfabetik bir sıraya göre görüntülemek
istediğimizde durum daha da sinir bozucu olabilir! Karışık olarak yazdığımız
bilgi dolu satırları yeniden mi yazacağız ya da tek tek kopyalayıp başka bir yere mi yapıştıralım ki sıralı bir
tablomuz olsun? Ya bu tabloya her gün ek bilgiler
giriyorsak? Ve istediğimiz zaman sıralı bir liste almak istediğimizde her şeye
yeniden mi başlayacağız? Ne olacak şimdi?
Biz bilgileri her an elimizin altında olsun diye özene bezene
Excel’e kaydetmemiş miydik? Böyle bir hayal kırıklığı yaşamamak için Excel’in
“Sırala” özelliğini kullanmak bize inanılmaz faydalar sağlayacaktır.
Sıralama özelliği, Excel’deki tablomuzu bizim belirteceğimiz
sütunlara göre “artan” veya “azalan” ölçütlerle sıralar. Sıralanmasını
istediğimiz sütun içerisindeki bilgileri en üst satırdan itibaren tablonun üst
kesimine getirir. Bu işlem sırasında tablomuzun yeri değiştirmez, aynı satır
üzerindeki bilgiler birbiriyle ya da diğer satırlarla
karışmaz. Sadece bulunduğu konumdan daha üst sıralara çıkar veya daha alt
satırlara iner. Her durumda da tablomuz içerisindeki tüm bilgileri görmeye
devam ederiz. Yani Excel’in bu özelliği ile tablo içerisindeki bilgileri
yukarıdan aşağı doğru belli bir ölçüte göre sıralamış oluruz!
BASİT TABLOLARIN
SIRALANMASI:
ARTAN SIRALAMA
Örneğin iki sütunlu bir tablomuz olsun. Birinci sütunda isimler
yer alsın ikinci sütunda da tutarlar bulunsun. Böyle bir tablo üzerinde
isimleri alfabetik olarak A’dan Z’ye
doğru sıralamak isteyelim.
Yapacağımız işlem öncelikle sıralamak istediğimiz sütun üzerinde
herhangi bir hücreye mausumuz ile tıklamak olmalı.
Daha sonra “Standart Araç Çubuğu” (Görünüm menüsü
üzerindeki Araç Çubukları alt menüsünden Standart
araç çubuğu’na tıklamak suretiyle Excel çalışma sayfası üzerine getirebilir ya da geri gönderebiliriz.) üzerindeki Artan Sıralama
simgesine tıklıyoruz.
Tıklamamızla beraber tablomuz içerisindeki satır ve sütunların
nasıl yer değiştirdiğine dikkatlice bakalım. Sıraladığımız sütundaki bilgiler
alfabetik olarak tablomuz içerisinde listelendi ve aynı satırdaki sayılar bu
listelenmeyi takip ettiler. Örneğin Vahit’in yanındaki 15.000, sıralanma ile
birlikte yine Vahit’in yanındaki satırda olmaya devam ederek tablonun en alt
satırına indi. Bunun yanında Buse’nin yanındaki satırda bulunan 14.000
yaptığımız sıralamanın sonucunda tablonun en üst satırına Buse’nin yanına
taşınmış oldu.
AZALAN SIRALAMA
Yaptığımız listelenme işlemini tersine de çevirebiliriz. Yani
ilk sütundaki isimleri alfabetik olarak A’dan Z’ye değil de Z’den A’ya doğru sıralamak isteyelim. Bu takdirde yine tablomuz
üzerinde sıralama yapmak istediğimiz sütun üzerindeki herhangi bir hücreye
tıklıyoruz. Tıkladıktan sonra standart araç çubuğu üzerine geliyoruz ve bu
sefer “Artan Sıralama” simgesine değil “Azalan Sıralama” simgesine
tıklıyoruz (Sekil 4).Görüldüğü gibi biraz önce yaptığımız sıralama
işlemini tersine çevirmiş olduk (Sekil 5). Yine sıralanan sütunun yanındaki
sayıların aynı satırda bulundukları isimleri takip ederek tablo üzerinde yukarı
ya da aşağı hareket etmiş olduklarına dikkat ediniz.
SAYILARI SIRALAMAK:
Aynı basit tablomuz üzerinde sayıların bulunduğu sütuna göre
küçükten büyüğe ya da büyükten küçüğe göre sıralama
yapmak isteyelim. Bu durumda ilk önce sayıların bulunduğu sütundaki herhangi
bir hücreye tıklıyoruz. Daha sonra eğer küçükten büyüğe sıralama yapmak
istiyorsak Standart Araç Çubuğu’ndaki “Artan Sıralama” simgesine tıklıyoruz.
Büyükten küçüğe doğru sıralama yapmak
istiyorsak aynı araç çubuğundaki “Azalan Sıralama” simgesine tıklıyoruz.
“Artan” ya da “Azalan“
sıralamalarda sonuçlara dikkat edelim
tablomuz nasıl da değişti! Sıralama sonucuna göre sütundaki veriler yer
değiştirirken hizasında bulunan satırdaki diğer veri, sıralama sonrasında aynı
hizasını muhafaza ediyor değil mi?
Birkaç satırdan oluşan bu basit tablomuzda yapılan sıralamaların
tablomuzu nasıl değiştirdiğini görmüş olduk. Tablomuzun dört satır değil de
kırk hatta dört yüz satır olduğunu düşünelim bu durumda sıralamanın bize
sağlayacağı faydaları görmek çok daha keyifli olacaktır.
ÖRNEK 1- ARTAN
SIRALAMA :
1-İki sütunlu küçük bir tablo oluşturuyoruz. Birinci sütunda
isimler, ikinci sütunda sayılar yer alıyor.
2- Öncelikle isimleri sıralamak istediğimiz için isimlerin
bulunduğu sütundaki herhangi bir hücreye tıklıyoruz ve standart araç çubuğu’nda
bulunan “Artan Sıralama” simgesine tıklıyoruz. Böylece isimleri A’dan Z’ye doğru sıralama yapma
emrini vermiş oluyoruz.
3- Yaptığımız sıralama ile birlikte tablodaki bilgilerin
alfabetik olarak sıralandılar. Sütundaki isimlerin yanında bulunan satırlardaki
sayıların, isimleri takip ederek sıralamaya göre yukarı ya
da aşağı nasıl hareket ettiklerine dikkat edelim.
ÖRNEK 2- AZALAN
SIRALAMA:
1- Oluşturduğumuz basit tablo üzerinde isimlerin bulunduğu sütuna
tıklıyoruz.
2- Standart araç çubuğundaki “Azalan Sıralama” simgesine
tıklayarak tablomuzda bulunan isimleri Z’den A’ya doğru sıralama komutunu veriyoruz.
3- Verdiğimiz “Azalan Sıralama” emri ile isimlerin bulunduğu
sütun Z’den A’ya sıralanmış
oldu. Yine sütundaki ismin yanındaki sayı, sütundaki değişime göre tablomuzda
hareket etmiştir. Aynı isimle bulunduğu satırda herhangi bir değişim
olmamıştır.
ÖRNEK 3- SAYILARI
SIRALAMA
1-Tablomuzdaki sayıları sıralamak için öncelikle sayıların
bulunduğu sütundaki herhangi bir hücreye tıklıyoruz.
2-Sayıları küçükten büyüğe sıralamak için “Artan Sıralama”
simgesine tıklayarak sonucu görüyoruz.
3-Sayıları büyükten küçüğe sıralamak istediğimizde “Azalan
Sıralama” simgesine tıklayarak değişimi inceleyebiliriz.
KARMAŞIK TABLOLARI
SIRALAMAK
Şimdi yeni bir tablo oluşturalım. Bu tablomuzda hem bir başlık
satırı olsun hem de iki sütun değil üç sütun bulunsun. Tablomuzun konusu,
firmamızda çalışan satışçılarımızın bölgelere göre satış miktarları ile
gösterilmesi olsun. Hazırladığımız tablomuzu çeşitli ölçütlere göre listelemek
isteyelim. Bu durumda standart araç çubuğundaki “Artan” ya
da “Azalan” menü simgelerini kullanmamız elbette bize
yardımcı olur. Ancak daha detaylı bir sıralama yapmak istediğimizde farklı bir menüyü kullanmalıyız. Şimdi “Veri” menüsünden
“Sırala” simgesine tıklayalım.
Açılan “Sırala“ menüsünü inceleyelim. Menünün sol tarafında “Sıralama Ölçütü” adı altında,
tablomuzda bulunan sütunların başlıklarını gösteren üç adet sıralama ölçütü
listelenmekte. Yanındaki küçük ok sembollerine tıkladığımızda tablomuzdaki
diğer sütun başlıkları da görüntülenmekte. Bunlardan herhangi biri seçilerek
sıralama yapmamız beklenmektedir. Sağ tarafta ise her bir sütun başlığının
hizasında “Artan” ya da “Azalan” şeklinde bizden
seçim yapmamız istenmekte. En fazla üç adet sütuna göre tablomuzu kademeli
olarak “Artan” ve/veya “Azalan” ölçütlere göre sıralayabilmekteyiz. Yani
istediğimiz birinci sütun kriterini “Artan” değerde sıralarken, ikinci bir
sütun kriteri daha belirleyip onu da “Azalan” veya yine “Artan” bir sıralamaya
tabi tutabiliriz. Dikkat etmemiz gereken bu sıralama işlemleri için tablomuzda
bulunan sütun başlıklarından sadece üç tanesini kullanabileceğimizdir.
“Sırala” menümüzdeki “Sıralama
Ölçütleri”nin altında tablomuzda başlık satırının olup olmadığı bilgisi bize
sorulmaktadır. Tablomuza göre “Başlık Satırı Var” yazısını işaretleyip bir alt
bölümdeki “Seçenekler” butonuna tıklıyoruz. Karşımıza
gelen “Sıralama Seçenekleri”nde Excel’de kendi hazırladığımız özel bir liste
varsa onu seçebiliriz ya da bizim yaptığımız gibi
“Normal” olarak bırakabilirsiniz. Ayrıca “Büyük/Küçük Harf Duyarlı” seçeneğini
işaretleyerek daha hassas bir sıralama isteyebilirsiniz. Biz bu seçeneği de
işaretlemiyoruz. Çünkü tablomuza bilgileri girerken küçük/büyük harf karışık
yazmış olabiliriz ve bu durumun sıralama işlemimizde bir karışıklık yapmasını
istemeyiz. Son olarak “Yukarıdan
Aşağıya” ya da “ Soldan Sağa” kısmında sıralamamızın
yönü sorulmaktadır. Biz tablomuzu yukarıdan aşağıya listelenecek şekilde
sütunlar ölçüsüyle yapmıştık. Bu yüzden “Yukarıdan Aşağıya Sırala” seçeneğine
tıklıyoruz. Eğer başka bir zaman Excel üzerinde yukarıdan aşağı sütunları
kullanarak değil de soldan sağa doğru satırlar üzerinden sıralama yaptırmak
istersek “Soldan Sağa Sırala” seçeneğini seçmemiz gerekecektir. Böylece
“Sıralama Seçenekleri” alt menüsünü “Tamam” diyerek
kapatıyoruz ve “Sırala” menümüze geri dönüyoruz.
Burada da sıralama yaptırmak istediğimiz sütun ya da
sütunları “Artan” ya da “Azalan” değerleriyle seçip
“Tamam” tuşuna basarak sıralama işlemimizi gerçekleştiriyoruz.
ÖRNEK : KARMAŞIK
TABLOLARI SIRALAMAK
1- Üç sütunlu ve başlık satırı olan bölgelere göre
satışçılarımızı ve satış miktarlarını gösteren
tablomuzu hazırlıyoruz.
2- Yapacağımız detaylı sıralama için tablomuz içerisindeki
herhangi bir hücre seçili iken “Veri” menüsünden “Sırala” seçeneğini tıklıyoruz.
3- Açılan “Sırala” menüsünde sıralama
işlemimizin şöyle olmasını isteyelim: Önce bölge adına göre alfabetik sırayla
listelesin sonra da satış miktarı daha çok olan satışçıdan başlayarak yine isim
sırasına göre alfabetik olarak “A’dan Z’ye doğru sıralasın. Yani önce “bölge adı”, sonra “satış
miktarı” en son da “satışçı adı” şeklinde bir listeleme yaptırmak isteyelim.
Karşımıza gelen “Sırala” menüsünde birinci bölüme
“Bölge”, ikinci bölüme “Miktar”, üçüncü bölüme de “Satışçı” yı
seçiyoruz. Üç kriterden “Satışçı” ve “Bölge” için yan taraflarında “Artan”
bölümünü işaretlerken “Miktar” için “Azalan” bölümünü işaretliyoruz. Çünkü
artan ya da azalan ölçütlerimizi bu şekilde
istemiştik.
4- Bir altındaki seçenekler menüsünde
herhangi bir değişiklik yapmıyoruz. Çünkü bizim de seçimimiz zaten görüldüğü
gibi “Yukarıdan Aşağı Sıralı” şeklinde ve ayrıca büyük/küçük harf duyarlı gibi
bir seçenek de istemiyoruz.
5- Ve son olarak “Tamam” tuşuna basıyoruz. Evet sonunda karışık
bir sıralama işlemini bu şekilde tamamlamış olduk.
© Bülent Kaçar 2005 www.bulentkacar.net